Επιλογή Σελίδας

Χολολιθίαση (Πέτρες στη χολή)

 

Η χοληδόχος κύστη αποθηκεύει και απελευθερώνει τη χολή που βοηθά στην πέψη των λιπών. Μερικές φορές σχηματίζονται χολόλιθοι στη χοληδόχο κύστη ή στους χοληφόρους πόρους. Οι χολόλιθοι μπορεί να προκαλέσουν πόνο. Οι επιλογές θεραπείας περιλαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή ή χειρουργική απομάκρυνση των λίθων ή της ίδιας της χοληδόχου κύστης.

 

 

Τι είναι οι χολόλιθοι;

 

Οι χολόλιθοι είναι πέτρινα αντικείμενα που σχηματίζονται στη χοληδόχο κύστη ή στους χοληφόρους πόρους. Οι χολόλιθοι μπορεί να είναι μικροσκοπικοί (μέγεθος κόκκου) ή μπορεί να είναι τόσο μεγάλοι όσο μια μπάλα γκολφ. Ανάλογα με τα συμπτώματα, οι άνθρωποι που έχουν χολόλιθους μπορεί να μην χρειάζονται θεραπεία ή μπορεί να χρειαστεί να παίρνουν φάρμακα ή να χειρουργηθούν για να αφαιρέσουν τη χοληδόχο κύστη τους. Εάν οι πέτρες βρίσκονται στους χοληφόρους πόρους, συνήθως πρέπει να αφαιρεθούν με ενδοσκόπηση.

Τι είναι η χοληδόχος κύστη;

 

Η χοληδόχος κύστη είναι ένα όργανο που μοιάζει με ένα μικρό αχλάδι. Βρίσκεται κάτω από το συκώτι στη δεξιά πλευρά της κοιλιάς. Η λειτουργία της χοληδόχου κύστης είναι να αποθηκεύει και να διανέμει τη χολή, ένα υγρό που παράγεται από το συκώτι και βοηθά στην πέψη των λιπών στα τρόφιμα που τρώμε. Η χολή αποτελείται από διάφορες ουσίες, συμπεριλαμβανομένης της χολερυθρίνης και της χοληστερόλης.

 

Η χοληδόχος κύστη συνδέεται με το ήπαρ και το έντερο με μια ομάδα αγωγών, συμπεριλαμβανομένου του ηπατικού πόρου, του κυστικού πόρου και του χοληδόχου πόρου. Όταν τρώτε, η χοληδόχος κύστη στέλνει τη χολή μέσα από τον χοληδόχο πόρο στο έντερο για να σας βοηθήσει να αφομοιώσετε τρόφιμα, ιδιαίτερα λιπαρά τρόφιμα.

Ποιος κινδυνεύει από χολόλιθους;

 

Αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης χολόλιθων έχουν:

 

Γυναίκες.

Άτομα ηλικίας άνω των 40 ετών.

Άτομα που έχουν οικογενειακό ιστορικό χολόλιθων (συγγενείς που έχουν την ασθένεια).

Άτομα που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα.

Οι άνθρωποι που χάνουν πολύ βάρος σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Άτομα με διαβήτη.

Άτομα με νόσο του Crohn.

Άτομα των οποίων η διατροφή έχει υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος και χοληστερόλη.

Οι άνθρωποι που παίρνουν φάρμακα που μειώνουν τη χοληστερόλη.

Πώς σχηματίζονται οι χολόλιθοι;

 

Υπάρχουν 2 τύποι χολόλιθων: οι χρωστικές πέτρες (που αποτελούνται από χολερυθρίνη) και οι πέτρες χοληστερόλης (που αποτελούνται από χοληστερόλη). Οι περισσότεροι χολόλιθοι είναι πέτρες χοληστερόλης.

 

Χολόλιθοι χοληστερόλης μπορεί να σχηματιστούν όταν υπάρχει υπερβολική χοληστερόλη ή χολερυθρίνη στη χολή. Οι χολόλιθοι μπορούν επίσης να αναπτυχθούν εάν η χοληδόχος κύστη δεν εκκενωθεί εντελώς από χολή.

 

Χολόλιθοι χρωστικής μπορεί να σχηματιστούν σε άτομα που έχουν ορισμένες καταστάσεις, όπως κίρρωση του ήπατος ή διαταραχές του αίματος.

Ποια είναι τα συμπτώματα των χολόλιθων;

 

Σε πολλές περιπτώσεις, οι άνθρωποι που έχουν χολόλιθους δεν έχουν συμπτώματα. Αυτοί οι χολόλιθοι είναι γνωστοί ως «σιωπηλές πέτρες».

 

Το κύριο σύμπτωμα των χολόλιθων είναι ο πόνος, ο οποίος μπορεί να διαρκέσει από μερικά λεπτά έως αρκετές ώρες. Μπορεί να εμφανιστεί πόνος όταν οι χολόλιθοι μετακινούνται από τη χοληδόχο κύστη σε έναν από τους αγωγούς (τον ηπατικό πόρο, τον κυστικό πόρο και τον  χοληδόχο πόρο). Οι χολόλιθοι που μεταναστεύουν μπορούν να προκαλέσουν καταστάσεις όπως οξεία χολοκυστίτιδα (φλεγμονή της χοληδόχου κύστης), χολαγγειίτιδα (μόλυνση και φλεγμονή των χολικών αγωγών) και παγκρεατίτιδα (φλεγμονή του παγκρέατος).

 

Ο πόνος μπορεί να βρίσκεται στο άνω μέρος της κοιλιάς, μεταξύ των ωμοπλατών ή κάτω από τον δεξιό ώμο.

 

Άλλα συμπτώματα των χολόλιθων περιλαμβάνουν:

 

Ιδρώτας

Εμετός

Πυρετός

Κίτρινη απόχρωση στο δέρμα (ίκτερο)

 

 

Χολόλιθοι: Διάγνωση και δοκιμασίες ελέγχου

Πώς διαγιγνώσκονται οι χολόλιθοι;

 

Η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη εξέταση για την ανίχνευση των χολόλιθων είναι ο υπέρηχος. Ο υπέρηχος είναι μια διαδικασία που μεταδίδει ηχητικά κύματα υψηλής συχνότητας στους ιστούς του σώματος. Τα κύματα καταγράφονται και μετατρέπονται σε βίντεο ή φωτογραφικές εικόνες των εσωτερικών δομών του σώματος.

 

Άλλες δοκιμασίες ελέγχου που μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση των χολόλιθων περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

 

Αξονική τομογραφία

Ενδοσκοπική ανάδρομη χολαγγειοπαγκρεατογραφία (ERCP): Σε αυτή την εξέταση, ένα ενδοσκόπιο – ένας εύκαμπτος σωλήνας με ένα φως και μια φωτογραφική μηχανή που συνδέεται – εισάγεται στο στόμα του ασθενούς και στη συνεχεια προωθείται στο στομάχι και το λεπτό έντερο. Μία σκιαγραφική ουσία  εγχέεται για να επιτρέψει στους χοληφόρους πόρους  να ξεχωρίζουν. Εάν υπάρχουν χολόλιθοι στους χοληφόρους πόρους  , μπορούν να αφαιρεθούν από το ενδοσκόπιο.

 

Μαγνητική συντονισμένη χολαγγειοπαγκρεατογραφία (MRCP): Στην MRCP, οι χοληφόροι πόροι εξετάζονται με απεικόνιση μαγνητικού συντονισμού (MRI), ένα τεστ που χρησιμοποιεί ένα μεγάλο μαγνήτη, ραδιοκύματα και έναν υπολογιστή για να παράγει πολύ σαφείς εικόνες των τμημάτων του σώματος. Σε αντίθεση με την ERCP, η MRCP μπορεί να διαγνώσει μόνο χολόλιθους. δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία χολόλιθων.

 

Ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα (EUS): Αυτή η διαδικασία συνδυάζει ενδοσκόπηση με υπερήχους. Στο EUS το ενδοσκόπιο εισάγεται στο στόμα του ασθενούς και στη συνεχεια προωθείται στο στομάχι. Επειδή το ενδοσκόπιο EUS μπορεί να πλησιάσει τη χοληδόχο κύστη και τους χοληφόρους πόρους, οι εικόνες που λαμβάνονται με το EUS μπορούν να είναι ακριβέστερες και λεπτομερέστερες από τις εικόνες που παρέχονται από το παραδοσιακό υπερηχογράφημα.

 

 

 

Πώς θεραπεύονται οι χολόλιθοι;

 

Στις περισσότερες περιπτώσεις, εάν έχετε χολόλιθους στη χοληδόχο κύστη αλλά δεν υπάρχουν συμπτώματα (σιωπηλές πέτρες), πιθανώς δεν χρειάζεστε θεραπεία.

 

Εάν έχετε συμπτώματα όπως πόνο, πιθανότατα θα πρέπει να λάβετε θεραπεία. Η θεραπεία που χρησιμοποιείται συχνότερα για χολόλιθους είναι χειρουργική επέμβαση για την απομάκρυνση της χοληδόχου κύστης, η οποία είναι γνωστή ως χολοκυστοεκτομή. Στη συντριπτική πλειοψηφία (90%) των περιπτώσεων, αυτή η χειρουργική επέμβαση πραγματοποιείται λαπαροσκοπικά.

 

Η λαπαροσκοπική χολοκυστοεκτομή είναι γνωστή ως «ελάχιστα επεμβατική» διαδικασία επειδή χρησιμοποιεί αρκετές μικρές τομές αντί για μία μεγάλη. Ένα λαπαροσκόπιο, ένας στενός σωλήνας με μια κάμερα, εισάγεται μέσω μιας τομής. Η κάμερα επιτρέπει στον γιατρό σας να βλέπει τη χοληδόχο κύστη σας σε οθόνη τηλεόρασης. Στη συνέχεια, η χοληδόχος κύστη σας απομακρύνεται μέσω μιας άλλης μικρής τομής.

 

Εάν ο ασθενής έχει ορισμένες επιπλοκές που σχετίζονται με τους χολόλιθους – όπως φλεγμονή, λοίμωξη, σημαντικές ουλές από προηγούμενη χειρουργική επέμβαση, διαταραχή αιμορραγίας ή κατάσταση που θα δυσκολευόταν να δει μέσα από το λαπαροσκόπιο – ο χειρούργος μπορεί να χρειαστεί να αφαιρέσει τη χοληδόχο κύστη με μια ανοιχτή χολοκυστεκτομή μέσω μιας τομής στην κοιλιακή χώρα. Η διαδικασία αυτή απαιτεί μεγαλύτερη διαμονή σε νοσοκομείο (3-5 ημέρες).

 

Εάν υπάρχουν χολόλιθοι στον χοληφόρο πόρο, πρέπει να αφαιρεθούν στις περισσότερες περιπτώσεις ακόμα κι αν δεν έχετε συμπτώματα. Αυτό γίνεται πιο συχνά με τη διαδικασία ενδοσκοπικής ανάστροφης χολαγγειοπαγκρεατογραφίας (ERCP).

 

Μπορώ να αφομοιώσω τα τρόφιμα χωρίς χοληδόχο κύστη;

 

Δεν χρειάζεστε χοληδόχο κύστη για να χωνέψετε σωστά το φαγητό. Εάν η χοληδόχος κύστη σας απομακρυνθεί, η χολή θα ρέει απευθείας από το συκώτι σας μέσω του ηπατικού πόρου και του χοληδόχου πόρου προς το λεπτό έντερο. Μετά από τη χειρουργική επέμβαση, πιθανότατα θα πρέπει να πάτε πιο συχνά στο μπάνιο και μπορεί να έχετε μαλακά κόπρανα για μικρό χρονικό διάστημα.

 

Μη χειρουργική θεραπεία

 

Εάν ένας ασθενής αδυνατεί να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση, ο γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει ορισμένα φάρμακα για να διαλύσει τους χολόλιθοους. Τα φάρμακα παρασκευάζονται από χολικό οξύ και χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία μόνο των λίθων χοληστερόλης.

Οι ασθενείς συνήθως πρέπει να λαμβάνουν φάρμακα για μήνες ή και χρόνια, προκειμένου να διαλυθούν οι χολόλιθοι. Σε πολλές περιπτώσεις, οι χολόλιθοι μπορεί να υποτροπιάσουν μέσα σε 5 χρόνια σε άτομα που λαμβάνουν αυτά τα φάρμακα.

 

Ποιες είναι οι επιπλοκές των χολόλιθων;

 

Οι χολόλιθοι μπορούν να αποφράξουν τους πόρους και να εμποδίζουν τη ροή της χολής από το ήπαρ ή τη χοληδόχο κύστη στο έντερο. Αυτό το μπλοκάρισμα μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα, ναυτία, εμετό και πόνο στην κοιλιά, στον ώμο, στην πλάτη ή στο στήθος.

 

Οι χολόλιθοι μπορούν επίσης να προκαλέσουν μόλυνση στη χοληδόχο κύστη ή στους χοληφόρους πόρους. Ένα μπλοκάρισμα στον χοληδόχο πόρο μπορεί να προκαλέσει ίκτερο (κιτρίνισμα του δέρματος ή των ματιών σας) ή μπορεί να ερεθίσει το πάγκρεας.

clevelantclinic